Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği [2026 Şablonu]

Anlaşmalı boşanma protokolü, anlaşmalı boşanma davasının kalbidir; eşlerin tüm mali sonuçlar ve çocukların geleceği konusunda nasıl mutabık kaldıklarını gösteren tek belge budur. Doğru hazırlanmış bir protokol davayı tek celsede sonuçlandırırken; eksik veya muğlâk bir protokol hâkim tarafından reddedilerek davanın çekişmeli boşanmaya dönüşmesine yol açabilir.

Bu rehberde anlaşmalı boşanma protokolünün yasal dayanağını, içermesi gereken zorunlu maddeleri, avukatların pratikte kullandığı bir örnek şablonu, her bir maddenin ne anlama geldiğini ve sık yapılan hataları detaylı şekilde ele alıyoruz.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?

Anlaşmalı boşanma protokolü, TMK md. 166/3 uyarınca evliliğini sona erdirmek isteyen eşlerin; boşanmanın mali sonuçları (yoksulluk nafakası, maddi-manevi tazminat, mal paylaşımı, ziynet eşyası) ile varsa müşterek çocuklarının durumu (velayet, kişisel ilişki, iştirak nafakası) konularında anlaştıklarını yazılı olarak gösteren belgedir. Protokol, davaya esas teşkil etmek üzere mahkemeye sunulur ve hâkim tarafından onaylandığında karara dahil edilir.

Protokolün hukuki niteliği önemlidir: hâkim onayından sonra, içeriğindeki tüm hükümler icra edilebilir karar niteliği kazanır. Yani nafakayı ödemeyen taraf hakkında doğrudan icra takibi başlatılabilir; kişisel ilişki kurulmasına engel olunması durumunda hukuki yaptırımlara başvurulabilir.

Protokolde Mutlaka Yer Alması Gereken Maddeler

TMK md. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanmaya hükmedilebilmesi için protokolde şu konuların eksiksiz düzenlenmiş olması gerekir:

1. Boşanmaya ilişkin irade beyanı — eşlerin evlilik birliğini sona erdirme konusunda mutabık olduğu
2. Velayet — varsa müşterek çocukların velayetinin kime verileceği
3. Kişisel ilişki — velayet kendisinde olmayan ebeveynin çocukla görüşme günleri ve şekli
4. İştirak nafakası — çocuk için ödenecek nafaka miktarı ve artış oranı
5. Tedbir / yoksulluk nafakası — eşler arası nafaka konusu
6. Maddi ve manevi tazminat — talep edilip edilmediği
7. Mal paylaşımı / katılma alacağı — edinilmiş mallar üzerindeki haklar
8. Yargılama giderleri ve vekalet ücreti

Bu unsurlardan biri eksik olursa hâkim protokolü onaylamayabilir ve tarafları yeniden anlaşmaya davet eder; uyuşmazlık çıkarsa dava çekişmeli boşanmaya dönüşür.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği

Aşağıda kurucu ortağımız Av. Hasan Can Güler'in pratikte kullandığı, müşterek çocuğu olan eşler için hazırlanmış bir örnek protokol şablonu yer almaktadır. Boşluk bırakılan kısımları kendi durumunuza göre doldurmanız gerekir.

Madde Madde Açıklamalar

Madde 2 — Velayet. Velayet kararı çocuğun üstün yararına göre verilir. Hâkim "anne her durumda alır" prensibi uygulamaz; özellikle çocuk 6 yaşından büyükse hâkim çocuğun beyanını da dikkate alabilir. Eşlerin "velayeti birlikte kullanma" şeklinde anlaşması mümkün değildir; velayet tek ebeveyne verilir, diğer ebeveyne kişisel ilişki hakkı tanınır.

Madde 3 — Kişisel ilişki. Bu madde özellikle uyuşmazlık çıkan bir konudur. Saat ve gün net olarak belirlenmelidir; "uygun zamanlarda" gibi belirsiz ifadeler hâkim tarafından genellikle kabul edilmez. Uzun mesafeli ebeveynler için tatillerin daha uzun süreli kullanımı (yarıyıl, yaz tatili) düzenlenebilir.

Madde 4 — İştirak nafakası. Tutarın belirlenmesinde Yargıtay içtihatlarındaki ölçü, ödemekle yükümlü tarafın aylık net gelirinin yaklaşık dörtte biri ile beşte biri arası bir oran olmasıdır. Çocuk sayısı arttıkça bu oran orantılı olarak artar. TÜFE artış oranı mutlaka eklenmelidir, aksi halde her yıl artırma davası açma külfeti doğar.

Madde 5 — Yoksulluk nafakası. TMK md. 175 uyarınca yoksulluk nafakası talep edebilmek için, talep eden tarafın boşanma sonucu yoksulluğa düşecek olması gerekir. Çalışan ve geliri olan eşin yoksulluk nafakası talebi genellikle kabul görmez.

Madde 6 — Tazminat. TMK md. 174 maddi/manevi tazminat için "kusur" şartı arar. Anlaşmalı boşanmada kusur değerlendirmesi yapılmadığından, tarafların tazminattan karşılıklı feragati standart yaklaşımdır.

Madde 7 — Mal paylaşımı. 1 Ocak 2002 sonrası evlenenler için edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (TMK md. 218 vd.). Evlilik öncesi mallar ve miras yoluyla edinilenler kişisel mal sayılır; evlilik içinde alınan ev, araba, birikim ortak hesaplara girer. Protokolde bu konunun çok netleştirilmesi, ileride katılma alacağı davası açılmaması için kritiktir.

Madde 9 — Soyadı. TMK md. 173/2 uyarınca, kadın boşandığı eşin soyadını ancak "menfaati varsa" (mesleki tanınmışlık vb.) ve "kocaya zarar vermiyorsa" kullanabilir. Pratikte bu çoğunlukla onaylanır ancak mahkeme takdir yetkisini saklı tutar.

Sık Yapılan Hatalar

1. Çocuk için kişisel ilişki saatlerinin belirsiz tutulması — "ortak karara göre" gibi ifadeler ileride uyuşmazlık nedenidir; saat ve gün kesin yazılmalı.
2. Nafakaya artış oranı eklenmemesi — TÜFE artışı yoksa, alacaklının her yıl artırım davası açması gerekir, bu hem zaman hem para kaybıdır.
3. Mal paylaşımı maddesinin muğlâk bırakılması — "ileride değerlendirilir" tarzı ifadeler boşanma sonrası katılma alacağı davalarına davetiye çıkarır. Hangi mal kimde kalıyor, açıkça yazılmalı.
4. Düğün takıları için tarif eksikliği — uyuşmazlık çıkarsa hâkim ispatı arar; "kimde ise onun" formülasyonu pratik bir çözüm sunar.
5. Yargılama giderlerinin atlanması — bu kalem bilinçsizce boş bırakılırsa hâkim re'sen tarife uygular, sürpriz oluşturabilir.

Hukuki Destek

Anlaşmalı boşanma protokolü, sadece formatını doldurarak hazırlanan bir belge değil; tarafların evlilik sonrası mali ve sosyal haklarını yıllarca etkileyecek bir hukuki sözleşmedir. İştirak nafakası tutarının düşük belirlenmesi, kişisel ilişki saatlerinin belirsiz bırakılması veya mal paylaşımı maddesinin yetersiz düzenlenmesi, boşanma sonrasında telafi edilmesi zor sonuçlar doğurabilir.

Av. Hasan Can Güler, aile hukuku alanında dosyaya başlangıçta dahil olarak; protokolün her bir maddesini müvekkilinin durumuna göre uyarlar, ileride ortaya çıkabilecek sorunları öngörür ve çözümü baştan protokole derceder. Konsültasyon için iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

İlgili güncel mevzuat metni için: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — mevzuat.gov.tr.

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma protokolü ne kadar sürede onaylanır?

Anlaşmalı boşanma davaları genellikle tek celsede sonuçlanır. Hâkim, taraflarla bizzat görüşür, iradelerini kontrol eder ve protokolü inceler. Protokolde eksiklik veya çocukların menfaati açısından sorun yoksa boşanma kararı aynı duruşmada verilir. Davanın açılmasından kararın verilmesine kadar geçen süre mahkemenin yoğunluğuna göre 1–3 ay arasında değişir.

Hâkim protokolde değişiklik yapabilir mi?

Evet. TMK md. 166/3, hâkime özellikle müşterek çocukların menfaati gerektirdiğinde protokolde re'sen değişiklik yapma yetkisi vermiştir. İştirak nafakasını yetersiz bulan, kişisel ilişki düzenlemesini çocuğun yararına aykırı gören veya velayet kararını uygunsuz bulan hâkim, protokolde değişiklik önerebilir. Taraflar bu değişiklikleri kabul ederse karar verilir; etmezse dava çekişmeli boşanmaya dönüşebilir.

Protokol noter onaylı olmak zorunda mı?

Hayır. Anlaşmalı boşanma protokolünün noter onaylı olması zorunlu değildir. Tarafların imzalı olması yeterlidir. Ancak ileride imzanın inkârı gibi durumların önüne geçmek için bazı eşler protokolü noter huzurunda imzalatmayı tercih eder; bu güvenliği artırır ancak ek harç doğurur.

Protokole sonradan ek yapılabilir mi?

Anlaşmalı boşanma kararı kesinleştikten sonra protokol içeriği karara dahil olmuş olur ve değişiklik için ayrı bir dava (örneğin nafaka artırım davası, velayetin değiştirilmesi davası) açmak gerekir. Karar kesinleşmeden önce, eğer dava sürerken eşler ek anlaşmaya varırsa, ek protokol sunmak ve hâkimden bunu da karara dahil etmesini istemek mümkündür.

Protokole uyulmazsa ne olur?

Protokol, hâkim onayından sonra icra edilebilir karar niteliği kazanır. Nafakayı ödemeyen taraf hakkında doğrudan icra takibi başlatılabilir; üç taksit ödenmemesi halinde nafaka borcundan tazyik hapsi (3 aya kadar) istenebilir. Kişisel ilişki kurulmasına engel olunması durumunda mahkemeye başvurularak bu hakkın icrası talep edilebilir.

Müşterek çocuk yoksa protokolde hangi maddeler yer almalı?

Çocuk yoksa velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası maddeleri çıkar. Protokolde: boşanmaya ilişkin beyan, tedbir/yoksulluk nafakası, maddi-manevi tazminat, mal paylaşımı/katılma alacağı, ziynet eşyası, soyadı ve yargılama giderleri maddeleri yer alır. Genel olarak 6–7 maddelik kısa bir protokol yeterli olur.