Boşanma Davası Nasıl Açılır? 2026 Adım Adım Rehber (Dilekçe, Harç, Süreç)

Boşanma davası, bir dilekçeyle başlayıp kesinleşmiş bir kararın nüfus kaydına işlenmesiyle biten, her aşamasında kanuni süreleri olan bir yargılamadır. Eşlerin anlaşıp anlaşmamasına göre yol ikiye ayrılır: anlaşmalı boşanma çoğu zaman tek duruşmada biter, çekişmeli boşanma ise dilekçeler, ön inceleme ve tahkikat aşamalarından geçer. Hangi yolu seçerseniz seçin, dava açmadan önce verilen kararlar sürecin geri kalanını belirler.

Bu rehberde boşanma davasını açmadan önce yapılması gerekenleri, dilekçeyi, 2026 harç ve gider avansı tutarlarını, adliyede veya UYAP üzerinden dava açmayı ve karar sonrası kesinleşme ile nüfus tescilini adım adım anlatıyoruz. Bakırköy Adliyesi'ndeki aile mahkemesi dosyalarını takip eden bir Bağcılar boşanma avukatı olarak en sık gördüğümüz hata şu: dilekçede eksik bırakılan bir vakıa veya delilin, dilekçeler aşaması bittikten sonra kural olarak artık eklenememesi.

Boşanma Davası Açmadan Önce: Hangi Yol?

İlk karar, davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi açılacağıdır.

Çekişmeli davayı seçiyorsanız, dava açmadan önce şu noktaları kontrol edin:

• Boşanma sebebi ve hak düşürücü süreler: Zina (TMK md. 161) ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK md. 162) sebeplerinde dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde beş yıl geçmekle düşer; affeden eşin dava hakkı yoktur. Terk sebebine (TMK md. 164) dayanmak için ise önce hâkim veya noter aracılığıyla ihtar çekilmesi gerekir.
• Reddedilmiş önceki dava: TMK md. 166/4'te 2024'te yapılan değişiklikle, boşanma davasının reddine ilişkin karar kesinleştikten sonra bir yıl geçmiş ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir.
• Deliller: HMK md. 141 uyarınca dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia kural olarak genişletilemez. Tanıklar, mesajlar, banka ve tapu kayıtları gibi delillerin dilekçeden önce belirlenmesi gerekir.
• Acil koruma ihtiyacı: Dava açıldığında hâkim, eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımı için gerekli geçici önlemleri TMK md. 169 uyarınca re'sen alır. Aile içi şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma ve uzaklaştırma tedbirleri dava açılmasını beklemeden istenebilir.

Boşanma davası için dava açmadan önce arabulucuya başvurma zorunluluğu yoktur.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar.

Yetkili mahkeme TMK md. 168'de düzenlenmiştir. Boşanma davası:

• Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde, veya
• Davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesinde

açılabilir. Örneğin eşler İstanbul'da birlikte yaşarken eşlerden biri Ankara'daki ailesinin yanına taşınmışsa, dava hem İstanbul'da hem Ankara'da açılabilir. Yetkisiz bir mahkemede açılan davada davalının yetki itirazını cevap dilekçesinde ileri sürmesi gerekir (HMK md. 116–117); itiraz kabul edilirse dosya yetkili mahkemeye gönderilir ve süreç uzar.

Bağcılar, Bahçelievler, Güngören, Esenler, Zeytinburnu ve Bakırköy'de oturanların boşanma davaları Bakırköy Adliyesi'ndeki aile mahkemelerinde görülür. Adliyedeki birimler ve ulaşım için Bakırköy Adliyesi rehberimize bakabilirsiniz.

Adım 1: Dava Dilekçesini Hazırlayın

Dava dilekçesinin HMK md. 119'da sayılan unsurları taşıması gerekir:

1. Mahkemenin adı (örn. "İstanbul Nöbetçi Aile Mahkemesi'ne")
2. Davacı ve davalının adı, soyadı ve adresleri; davacının T.C. kimlik numarası
3. Varsa kanuni temsilci ve vekilin adı, soyadı ve adresi
4. Davanın konusu
5. Vakıaların sıra numarası altında açık özetleri
6. Her vakıanın hangi delille ispat edileceği
7. Hukuki sebepler (ilgili TMK maddeleri)
8. Açık talep sonucu (boşanma ile birlikte velayet, tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat gibi talepler)
9. Davacının veya vekilinin imzası

Mahkemenin adı, davanın konusu, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler dışındaki bir unsur eksikse, hâkim eksikliğin tamamlanması için bir haftalık kesin süre verir; süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK md. 119/2). Çekişmeli dilekçede her iddianın somut bir olaya ve delile bağlanması, anlaşmalı dilekçede ise kusur isnadına yer verilmemesi gerekir.

Hazır şablonlar için çekişmeli boşanma dilekçesi örneği ve anlaşmalı boşanma dilekçesi örneği sayfalarımızı kullanabilirsiniz.

Adım 2: Evrakları Toplayın (Kısa Özet)

• Dava dilekçesi ve davalı sayısı kadar örneği (HMK md. 118)
• Tarafların kimlik bilgileri ve nüfus kayıt örneği
• Anlaşmalı boşanmada iki eşin imzaladığı boşanma protokolü
• Çekişmeli boşanmada delil ve tanık listesi ile elinizdeki belgeler
• Avukatla takipte boşanma davası açma yetkisi açıkça yazılmış vekâletname (HMK md. 74)

Hangi talep için hangi belgenin gerektiğini, delillerin hukuka uygunluğunu ve tanık listesinin nasıl hazırlanacağını çekişmeli boşanma ve gerekli evraklar rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.

Adım 3: Harç ve Gider Avansını Hesaplayın (2026)

Aşağıdaki tutarlar, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ekindeki (1) sayılı tarife ile 28 Ekim 2025 tarihli HMK Gider Avansı Tarifesi'ne dayanır.

Boşanma davası konusu parayla ölçülemeyen bir dava olduğundan karar ve ilam harcı maktudur. Tebligat ücreti PTT tarifesine göre belirlendiği için gider avansının toplamı dosyadaki taraf sayısına göre değişir; kesin tutar ön büroda veya UYAP'ta hesaplanır. Gider avansının kullanılmayan kısmı hüküm kesinleştikten sonra iade edilir. Avukatla takip edilen dosyalarda bunlara vekâletname giderleri ve avukatla yapılan sözleşmeye göre belirlenen avukatlık ücreti eklenir.

Masrafları ödeme gücü bulunmayanlar, HMK md. 334 uyarınca mahkemeden adli yardım talep edebilir; adli yardım kararı yargılama giderlerinden geçici muafiyet sağlar ve gerekiyorsa avukat temini de kapsar.

Adım 4: Davayı Açın: Adliyede veya UYAP'tan

Adliyede Dava Açma

Dilekçe ve ekleriyle adliyedeki hukuk ön bürosuna (tevzi) başvurursunuz. Dilekçe "Nöbetçi Aile Mahkemesi'ne" hitabıyla verilir, harç ve gider avansı hesaplanır, ödeme yapıldıktan sonra dosya numaralı bir aile mahkemesine kaydedilir ve size esas numarası verilir. HMK md. 118 uyarınca dava, dilekçenin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. Hak düşürücü sürelerin hesabında esas alınan tarih budur.

UYAP Vatandaş Portal Üzerinden Dava Açma

UYAP Vatandaş Portal'a e-imza veya mobil imza ile giriş yaparak dava açabilir; yargı birimini seçip taraf bilgilerini girer, dilekçe ve ekleri yükler, harç ve masrafı ödeyerek davayı kaydettirirsiniz.

e-Devlet'ten boşanma davası açılır mı? Hayır. UYAP'ın açıklamasına göre e-Devlet şifresiyle portala giren vatandaşlar dosyalarını ve evraklarını görebilir, harç ve masraf ödeyebilir; ancak dava açma ve evrak gönderme işlemleri e-imza olmadan yapılamaz.

Avukat Aracılığıyla Dava Açma

Avukat davayı UYAP üzerinden açar. Vekâletnamede boşanma davası açma yetkisinin açıkça yer alması gerekir; HMK md. 74 uyarınca vekil, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları ancak açık yetkiyle açıp takip edebilir. Avukatlara tebligatın elektronik yolla yapılması zorunlu olduğundan, dosyadaki tebligatlar avukatın elektronik tebligat adresine ulaşır.

Adım 5: Tensip ve Dilekçeler Teatisi

Dava açıldıktan sonra mahkeme dosyayı ilk kez inceler ve uygulamada tensip zaptı denen ara kararla dilekçenin davalıya tebliğine, varsa tedbir taleplerine ve delillerin toplanmasına ilişkin işlemleri belirler. Tedbir nafakası, geçici velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi bu aşamadan itibaren gündeme gelebilir.

Çekişmeli davada yazılı yargılama usulündeki dilekçe süreleri şöyledir:

Süresinde cevap vermeyen davalı, dava dilekçesindeki vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır (HMK md. 128). Davalı eşin kendi boşanma, tazminat veya nafaka talepleri varsa karşı davayı cevap dilekçesiyle veya cevap süresi içinde ayrı bir dilekçeyle açması gerekir (HMK md. 133). Yetki itirazı da cevap dilekçesinde ileri sürülmezse dinlenmez.

Adım 6: Ön İnceleme Duruşması

Dilekçeler tamamlanınca mahkeme ön inceleme duruşması için gün verir. Davetiyede, dilekçelerde gösterilen ancak henüz sunulmamış belgelerin iki haftalık kesin süre içinde sunulması ihtar edilir; bu yapılmazsa o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılır (HMK md. 139–140).

Ön incelemede mahkeme dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı noktaları tek tek tespit eder ve tutanağa geçirir; tahkikat bu tutanak esas alınarak yürütülür. Aile mahkemeleri ayrıca 4787 sayılı Kanun md. 7 uyarınca eşleri ve çocukları ilgilendiren sorunların sulh yoluyla çözümünü teşvik eder. Ön inceleme kural olarak tek duruşmada tamamlanır.

Adım 7: Tahkikat ve Sözlü Yargılama

Tahkikat, delillerin toplandığı ve değerlendirildiği aşamadır. Bu aşamada tanıklar dinlenir, banka, SGK ve tapu kayıtları getirtilir; çocukların durumu söz konusuysa mahkeme adliyede görevli psikolog, pedagog veya sosyal çalışmacıdan sosyal inceleme raporu alabilir (4787 sayılı Kanun md. 5).

Boşanma davalarında ispat kuralları TMK md. 184 ile özel olarak düzenlenmiştir: hâkim boşanma sebebinin varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe onu ispatlanmış saymaz, yemin deliline başvurulamaz, tarafların ikrarı hâkimi bağlamaz ve deliller serbestçe takdir edilir. Taraflardan birinin talebiyle duruşmanın gizli yapılmasına da karar verilebilir.

31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle HMK md. 147'ye eklenen hükme göre duruşmalar arasındaki süre üç aydan uzun olamaz. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat yapılması gibi zorunlu hâllerde hâkim, gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir.

Usulüne uygun davet edilen taraflardan biri duruşmaya gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilebilir (HMK md. 150). Tahkikat bitince mahkeme sözlü yargılama aşamasına geçer, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir (HMK md. 186).

Adım 8: Karar, İstinaf, Temyiz ve Kesinleşme

Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada açıklanır. Duruşmada yalnızca hüküm sonucu açıklanmışsa gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılması gerekir (HMK md. 294). Gerekçeli karar taraflara tebliğ edildikten sonraki yol şöyledir:

• İstinaf: Tebliğden itibaren iki hafta içinde bölge adliye mahkemesine başvurulabilir (HMK md. 345).
• Temyiz: Bölge adliye mahkemesinin temyize açık kararlarına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'a başvurulabilir (HMK md. 361).
• Feragat: Taraflar, karar kendilerine tebliğ edilmeden önce istinaf hakkından feragat edemez (HMK md. 349).
• Kesinleşme: Süresinde kanun yoluna başvurulmazsa veya kanun yolu incelemesi tamamlanırsa karar kesinleşir ve kesinleşme şerhi verilir.

Boşanma, karar kesinleştiğinde hüküm doğurur. Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK md. 350 ve 367); bu nedenle boşanmayla birlikte hükmedilen tazminat ve nafaka da kesinleşmeden icraya konulamaz.

Adım 9: Nüfus Kaydına Tescil

Kesinleşen boşanma kararı mahkemece nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hâl kaydı güncellenir; bunun için ayrıca başvurmanız gerekmez. Kaydın işlenip işlenmediğini e-Devlet üzerinden alacağınız nüfus kayıt örneğinden kontrol edebilirsiniz.

Kesinleşmeyle birlikte başka sonuçlar da doğar: kadın için TMK md. 132'deki 300 günlük bekleme süresi kararın kesinleştiği tarihten işlemeye başlar ve gebelik olmadığı anlaşılırsa mahkemece kaldırılabilir. Boşanan kadın TMK md. 173 uyarınca evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Boşanan eşler birbirinin yasal mirasçısı olamaz (TMK md. 181).

Anlaşmalı Boşanma Süreci Kısaca

Anlaşmalı boşanmada yukarıdaki adımların çoğu kısalır. Eşler boşanma ve sonuçları üzerinde uzlaşıp imzalı bir protokol hazırlar, dilekçeyi birlikte veya biri davacı, diğeri davalı olarak verir. Tanık dinlenmez ve kusur tartışılmaz; hâkim iki eşi bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirir ve protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir. Karar sonrasındaki istinaf süresi, kesinleşme ve nüfus tescili çekişmeli davayla aynıdır.

Şartları, duruşma gününü, 1 yıl dolmadan açılan davaları ve anlaşmalı boşanmaya özgü masrafları anlaşmalı boşanma rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Boşanma davasının süresi kanunla belirlenmemiştir. Kanun yalnızca aşamaların sürelerini düzenler; toplam süreyi tebligatın ne kadar sürdüğü, mahkemenin iş yükü, tanık ve rapor sayısı ile kanun yoluna başvurulup başvurulmadığı belirler.

Her yıl 20 Temmuz–31 Ağustos arasındaki adli tatilde boşanma davalarına kural olarak bakılmaz (HMK md. 102–103); bu dönemde dava açılabilir ve tebligat yapılabilir, ancak duruşmalar tatil sonrasına kalır. Genel bir çerçeve çizmek gerekirse, anlaşmalı boşanma çoğu zaman aylarla, çekişmeli boşanma ise özellikle kanun yolu aşamalarıyla birlikte çoğu zaman yıllarla ölçülür. Dava sırasında eşler anlaşırsa çekişmeli dava anlaşmalı boşanmaya dönüşebilir ve süre belirgin şekilde kısalır.

Boşanmanın Sonuçları: Nafaka, Velayet ve Mal Paylaşımı

Boşanma kararıyla birlikte mahkeme nafaka, velayet ve tazminat konularında da hüküm kurar; mal rejiminin tasfiyesi ise kural olarak ayrı bir davanın konusudur.

• Nafaka: Dava süresince tedbir nafakası, boşanmadan sonra şartları varsa yoksulluk ve iştirak nafakası gündeme gelir. Türlerini ve miktarın nasıl belirlendiğini nafaka türleri ve hesaplama rehberimizde ele aldık.
• Velayet: Müşterek çocukların velayeti ve kişisel ilişki düzeni çocuğun üstün yararı esas alınarak belirlenir. Ölçütleri ve velayetin değiştirilmesini velayet davası yazımızda bulabilirsiniz.
• Mal paylaşımı: Edinilmiş mallara katılma rejiminde her eş, diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde bir para alacağı hakkı kazanır; kişisel mallar tasfiyeye girmez. Ayrıntılar için boşanmada mal paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Hukuki Destek

Boşanma davası hem hukuki hem de duygusal açıdan zor bir süreçtir. Dilekçede eksik bırakılan bir vakıa, süresinde sunulmayan bir delil veya yanlış seçilen bir mahkeme; nafaka, velayet ve tazminat taleplerini doğrudan etkileyebilir. Güler Hukuk & Danışmanlık olarak Bağcılar İstoç'taki büromuzdan anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunuyoruz. Bağcılar, Bahçelievler, Esenler, Güngören, Zeytinburnu ve Bakırköy'de oturanların boşanma davaları Bakırköy Adliyesi'ndeki aile mahkemelerinde görülür ve bu dosyaları kurucu ortağımız bizzat takip eder.

Av. Hasan Can Güler aile hukuku dosyalarında dilekçenin hazırlanmasından kararın kesinleşmesine kadar süreci yürütür. Aile hukuku alanındaki hizmetlerimizin tamamını Bağcılar boşanma avukatı sayfamızda, büromuzun tüm çalışma alanlarını ise Bağcılar avukat ve İstoç hukuk büromuz sayfasında bulabilirsiniz. Görüşme talebi için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. İstanbul'un diğer adliyelerinde görülecek davalar için İstanbul boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Güncel mevzuat metinleri için: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 492 sayılı Harçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr).

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası nerede açılır?

Boşanma davası Aile Mahkemesi'nde açılır. TMK md. 168 uyarınca yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar. Bağcılar ve çevre ilçelerde oturanların davaları Bakırköy Adliyesi'nde görülür.

e-Devlet'ten boşanma davası açılır mı?

Hayır. e-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal'a giriş yapıp dosyalarınızı görüntüleyebilir, harç ve masraf ödeyebilirsiniz; ancak dava açmak ve evrak göndermek için portala e-imza veya mobil imzayla giriş yapmanız gerekir. Elektronik imzanız yoksa dilekçeyi adliyedeki ön büroya elden verebilirsiniz.

Boşanma davası açmak için 2026'da ne kadar harç ödenir?

Dava açılırken 732,00 TL başvurma harcı ve 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı peşin ödenir. Bunlara, taraf sayısının beş katı tebligat ücreti ile 530 TL'den oluşan gider avansı eklenir. Çekişmeli davalarda tanık ve bilirkişi için mahkeme ayrıca delil avansı isteyebilir. Avukatlık ücreti bu tutarlara dahil değildir.

Boşanma davası ne kadar sürer?

Kanunda toplam süre belirlenmemiştir. Anlaşmalı boşanma çoğunlukla tek duruşmada biter ve karar sonrası iki haftalık istinaf süresiyle birlikte genellikle aylarla ölçülür. Çekişmeli boşanma dilekçeler, ön inceleme ve tahkikat aşamalarından geçtiği ve kanun yoluna taşınabildiği için çoğu zaman yıllarla ölçülür. 31 Temmuz 2026'dan itibaren duruşmalar arası süre kural olarak üç ayı geçemez.

Avukatsız boşanma davası açılabilir mi?

Evet. Kanunda boşanma davasında avukatla temsil zorunluluğu yoktur; dilekçeyi kendiniz hazırlayıp davayı kendiniz açabilirsiniz. Ancak çekişmeli davada dilekçeler aşamasından sonra iddianın kural olarak genişletilememesi ve delillerin kesin süreler içinde sunulması gerektiği için, eksik bir dilekçe sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilir.

Eşim duruşmaya gelmezse ne olur?

Çekişmeli davada usulüne uygun davet edilen eş duruşmaya gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine yargılamaya onun yokluğunda devam edilebilir (HMK md. 150). Eşin adresi bilinmiyorsa ve araştırmaya rağmen bulunamazsa tebligat ilanen yapılabilir (Tebligat Kanunu md. 28). Anlaşmalı boşanmada ise hâkimin iki eşi de bizzat dinlemesi gerektiğinden, eşlerden biri gelmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez.

Çekişmeli boşanma davası anlaşmalıya dönüşebilir mi?

Evet. Davalı eş davayı kabul eder ve taraflar imzalı bir protokol sunarsa dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanabilir. Bunun için evliliğin dava açıldığı tarihte en az bir yıl sürmüş olması ve hâkimin iki eşi bizzat dinleyerek protokolü uygun bulması gerekir.

Boşanma kararı ne zaman kesinleşir?

Gerekçeli karar taraflara tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulmazsa karar kesinleşir. İstinaf veya temyiz yoluna başvurulmuşsa kesinleşme, kanun yolu incelemesinin tamamlanmasına bağlıdır. Boşanma kesinleşmeyle hüküm doğurur ve kesinleşen karar mahkemece nüfus müdürlüğüne bildirilir.