Boşanma Davası Nasıl Açılır? 2026 Rehberi (Süreç, Masraflar, Evraklar)

Boşanma, evlilik birliğinin hukuken sona erdirilmesidir. Türk Medeni Kanunu kapsamında düzenlenen bu süreç, eşlerin durumuna göre anlaşmalı veya çekişmeli olarak yürütülür. Bu rehberde; boşanma davasının nasıl açılacağı, hangi mahkemenin yetkili olduğu, hangi evrakların gerektiği, sürecin ne kadar sürdüğü ve masrafların neler olduğu gibi sıkça sorulan tüm soruları detaylı olarak ele alıyoruz.

Boşanma Davası Türleri: Anlaşmalı ve Çekişmeli

Türk hukuk sisteminde boşanma davaları iki ana kategoride incelenir. Bu ayrım hem süreyi hem de prosedürü belirleyen temel faktördür.

Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı boşanma, eşlerin tüm konularda uzlaştığı durumlarda tercih edilen yöntemdir. Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesine göre anlaşmalı boşanmanın gerçekleşebilmesi için:

• Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
• Eşlerin birlikte mahkemeye başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi,
• Hakimin tarafları bizzat dinlemesi ve iradelerinin serbestçe oluştuğuna kanaat getirmesi,
• Mali sonuçlar (nafaka, mal paylaşımı, tazminat) ve varsa müşterek çocukların velayeti konusunda eşler arasında bir anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanmış olması

gerekmektedir. Anlaşmalı boşanmada hakim, eşlerin yaptığı bu protokolde değişiklik yapma yetkisine sahiptir; özellikle çocukların menfaati söz konusu olduğunda hakim re'sen müdahale edebilir.

Çekişmeli Boşanma

Eşlerin uzlaşamadığı, taraflardan birinin diğerinin kusurlu davranışları nedeniyle dava açtığı durumlarda çekişmeli boşanma söz konusudur. Çekişmeli boşanmada Türk Medeni Kanunu farklı dava sebepleri öngörür:

• Zina (m.161)
• Hayata kast, pek kötü ve onur kırıcı davranış (m.162)
• Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m.163)
• Terk (m.164)
• Akıl hastalığı (m.165)
• Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (m.166/1) — uygulamada en sık başvurulan genel sebep

Çekişmeli davalarda kusur değerlendirmesi yapılır ve bu durum nafaka, tazminat ve mal paylaşımı sonuçlarını doğrudan etkiler.

Hangi Mahkeme Yetkilidir? (Görev ve Yetki)

Boşanma davalarında doğru mahkemeyi belirlemek, davanın esasa girmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Görevli Mahkeme

Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla bu davalara bakar.

Yetkili Mahkeme

Yetkili mahkeme konusunda Türk Medeni Kanunu 168. madde net bir düzenleme öngörür. Boşanma davası;

• Eşlerden birinin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde, veya
• Eşlerin son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesinde

açılabilir. Davacı bu iki seçenekten birini tercih edebilir. Örneğin, eşler İstanbul'da birlikte yaşıyorken kadın boşanma talebiyle Ankara'daki ailesinin yanına taşındıysa, davayı hem Ankara hem İstanbul Aile Mahkemesi'nde açma hakkı vardır.

Boşanma Davası İçin Gerekli Evraklar

Davanın türüne göre evraklar farklılaşır. Aşağıda her iki dava türü için temel listeyi bulabilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanma için

• Anlaşmalı boşanma dava dilekçesi
• Anlaşmalı boşanma protokolü (eşlerin imzasını taşıyan)
• Eşlerin nüfus kayıt örneği
• Eşlerin kimlik fotokopisi
• Evlilik cüzdanı fotokopisi
• Avukatla temsil halinde vekaletname

Çekişmeli Boşanma için

• Boşanma dava dilekçesi (gerekçeli)
• Nüfus kayıt örneği
• Kimlik fotokopisi
• Evlilik cüzdanı fotokopisi
• Tanık listesi (gerekçeyi destekleyen)
• Delil listesi (mesaj kayıtları, fotoğraflar, raporlar vb.)
• Mali durumla ilgili belgeler (gelir belgesi, banka hesap dökümleri)
• Sağlık raporu (şiddet vb. iddiaların delili olarak)
• Vekaletname (avukatla temsil halinde)

Tanık listesinin dilekçeyle birlikte sunulması, sonradan esaslı bir hak kaybına yol açmamak adına önemlidir.

Boşanma Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Boşanma dava dilekçesi, davanın temelini oluşturur. Dilekçenin Türk Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 119. maddesinde belirtilen unsurları taşıması gerekir:

1. Mahkemenin adı (örn. "İstanbul X. Aile Mahkemesi'ne")
2. Davacı ve davalının adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, adresi
3. Davanın konusu (boşanma)
4. Olayların açık özeti (gerekçeli anlatım)
5. Hukuki sebepler (TMK ilgili madde)
6. Delillerin gösterilmesi
7. Talep sonucu (boşanma + ek talepler: nafaka, velayet, mal paylaşımı, tazminat)
8. Davacının veya vekilinin imzası

Çekişmeli boşanmalarda dilekçe metni, kusura ilişkin somut olayları ve bu olayların delillerini içermelidir. Anlaşmalı boşanmalarda ise dilekçe daha kısadır ve protokole atıfla yetinilebilir.

Anlaşmalı boşanma dilekçesi örneği için tıklayın

Boşanma Davası Süreci: Adım Adım

Boşanma süreci, dava türüne göre farklı aşamalardan geçer.

1. Dava Dilekçesinin Hazırlanması ve Sunulması

Avukat veya bizzat taraf, dilekçeyi hazırlayarak yetkili Aile Mahkemesi'ne sunar. Bu aşamada başvurma harcı ve dosyaya ilişkin diğer harçlar yatırılır.

2. Dilekçenin Karşı Tarafa Tebliği

Davalının dava dilekçesine cevap verme süresi, tebliğden itibaren iki haftadır. Davalı bu süre içinde cevap dilekçesi hazırlamalı, varsa karşı dava açmalıdır.

3. Ön İnceleme Duruşması

Tarafların ilk kez bir araya geldiği ön inceleme duruşmasında; sulh teşebbüsü gerçekleştirilir, dava şartları kontrol edilir, deliller belirlenir.

4. Tahkikat Aşaması

Çekişmeli davalarda tanıkların dinlenmesi, bilirkişi raporları, delillerin değerlendirilmesi gibi işlemler bu aşamada yapılır. Anlaşmalı davalarda ise hakim, eşleri dinleyerek anlaşmanın özgür iradeyle yapıldığını teyit eder.

5. Karar ve Kesinleşme

Hakim kararını verir. Karar, taraflara tebliğ edildikten itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulmazsa kesinleşir. Kesinleşmiş karar, nüfus müdürlüğüne re'sen bildirilir ve nüfus kütüğüne işlenir.

Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Sürelerin dava türüne göre belirgin biçimde değiştiğini söylemek mümkündür.

• Anlaşmalı boşanma: Tek celsede sonuçlanabilir. Mahkemenin yoğunluğuna bağlı olarak başvuru ile karar arasında 1–3 ay geçer.
• Çekişmeli boşanma: Delillerin niteliği, tanık sayısı, bilirkişi gerekliliği gibi faktörlere bağlı olarak 1–3 yıl sürebilir. Karmaşık davalarda bu süre daha da uzayabilir.

İstinaf veya temyiz incelemesi gerektiğinde toplam süre artar. Bu nedenle, mümkün olduğunda anlaşmalı yola gidilmesi hem zaman hem de mali açıdan avantajlıdır.

Boşanma davası ne kadar sürer? Detaylı süreç incelemesi

Boşanma Davası Masrafları

Dava açma maliyetleri birkaç kalemden oluşur:

1. Yargılama Harçları

Adalet Bakanlığı tarafından her yıl güncellenen başvurma harcı ve karar harcı ödenir. Bu rakamlar 2026 yılı için Resmi Gazete'de yayımlanan harç tarifesinde yer almaktadır.

2. Posta ve Tebligat Giderleri

Dava süresince yapılacak tebligatlar için dosyaya gider avansı yatırılması gerekir.

3. Avukatlık Ücreti

Avukatlık ücreti tarafların serbest iradesiyle belirlenir. Türkiye Barolar Birliği'nin yıllık olarak yayımladığı AAÜT (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi) bağlayıcı asgari sınır olarak uygulanır. Anlaşmalı boşanma davaları, çekişmeli davalara göre belirgin biçimde daha uygundur.

4. Bilirkişi ve Diğer Giderler

Çekişmeli davalarda bilirkişi raporu, mal varlığı tespiti, psikolog/pedagog raporu gibi ek giderler ortaya çıkabilir.

Boşanma davası 2026 maliyetleri ve avukatlık ücretleri

Boşanma Sonrası: Nafaka, Velayet ve Mal Paylaşımı

Boşanma kararıyla birlikte mahkeme; nafaka, velayet ve mal paylaşımı konularında da hüküm kurar.

• Nafaka: Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası hesaplanır. Nafaka hesaplama aracımız yaklaşık miktarı tahmin etmenize yardımcı olur.
• Velayet: Müşterek çocukların velayeti, çocukların menfaati esas alınarak belirlenir. Boşanmada çocuk kime verilir? yazımız bu konuyu detaylı inceler.
• Mal Paylaşımı: Edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulandığı evliliklerde, evlilik süresince edinilen mallar yarı yarıya paylaşılır. Boşanmada mal paylaşımı için detaylı bilgiyi bu yazıda bulabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası nerede açılır?

Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerinin bulunduğu veya eşlerin son altı aydır birlikte oturdukları yerin Aile Mahkemesi'nde açılır. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla bu davalara bakar.

1 celsede boşanma olur mu?

Anlaşmalı boşanma davalarında dava genellikle tek celsede sonuçlanır. Hakim, eşlerin protokolünü inceler, tarafları dinler ve şartlar tamamsa kararını aynı celsede verir. Çekişmeli davalarda bu mümkün değildir.

Boşanmada ev kimin olur?

Evin sahibi tapuda kayıtlı olan kişidir; ancak edinilmiş mallara katılma rejimi gereği evlilik süresince edinilen taşınmazlar üzerinde diğer eşin katılma alacağı doğabilir. Bu durumda evin kendisi değil, değerinin yarısı talep edilebilir.

Aldatan eş tazminat öder mi?

Evet. Aldatma (zina) Türk Medeni Kanunu'nun 161. maddesinde özel bir boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir. Aldatma sebebiyle boşanma halinde kusurlu eş, kusursuz eşe maddi ve manevi tazminat ödemekle yükümlü olabilir (TMK m.174).

Boşanma davasında hangi deliller geçerlidir?

Hukuka uygun şekilde elde edilmiş tüm deliller mahkemede ileri sürülebilir: mesaj kayıtları, e-postalar, sosyal medya görüntüleri, tanık ifadeleri, fotoğraflar, banka hareketleri, sağlık raporları, kamera görüntüleri vb. Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller (örneğin izinsiz ses kaydı) reddedilebilir.

Çekişmeli boşanma anlaşmalıya dönüştürülebilir mi?

Evet. Dava devam ederken eşler her aşamada anlaşıp davayı anlaşmalı boşanmaya çevirebilirler. Bu durumda hazırlanan protokol mahkemeye sunulur ve kalan süreç anlaşmalı boşanma olarak ilerler.

---

Hukuki Destek Almak İçin

Boşanma davası hem hukuki hem de duygusal bir süreçtir. Sürecin doğru yönetilmesi; nafaka, velayet ve mal paylaşımı konularında hakların korunması açısından kritiktir. Güler Hukuk & Danışmanlık olarak Bağcılar İstoç merkezimizden, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında müvekkillerimize hukuki danışmanlık ve dava temsil hizmeti sunmaktayız.

Konsültasyon talebi oluşturmak için tıklayın →