Nafaka Ne Kadar 2026? Nafaka Türleri ve Miktarın Belirlenmesi

Boşanma sürecinde en çok tartışılan, en çok yanlış bilinen ve en çok davaya konu olan başlık nafakadır. Bunun bir sebebi, "nafaka" kelimesinin tek bir şeyi değil, birbirinden tamamen farklı dört kurumu birden ifade etmesidir. Şartları, süresi, kime ödendiği ve nasıl sona erdiği bakımından bu dördü ayrı ayrı değerlendirilir.

Bu yazıda nafaka türlerini, miktarın nasıl belirlendiğini, artırım ve kaldırma davalarını ve ödenmeyen nafakanın tahsil yollarını ele alıyoruz. Boşanma dosyalarını takip eden bir Bağcılar boşanma avukatı olarak, uygulamada en sık karşılaştığımız hataları da yeri geldikçe belirtiyoruz.

Nafaka Türleri: Dörtlü Ayrım

Tedbir Nafakası (TMK md. 169)

Tedbir nafakası, dava devam ederken ödenen geçici nafakadır. Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan — özellikle eşlerin barınmasına, geçimine ve çocukların bakımına ilişkin — geçici önlemleri kendiliğinden (re'sen) alır.

Üç özelliği önemlidir:

• Kusur aranmaz. Tedbir nafakası, davanın sonunda kimin kusurlu çıkacağından bağımsızdır. Amaç, yargılama sürerken tarafların ve çocukların geçimini güvence altına almaktır.
• Dava tarihinden itibaren hükmedilir; talep tarihinden değil.
• Boşanma hükmü kesinleşince sona erer. Bu tarihten sonra, şartları varsa yoksulluk ve iştirak nafakasına dönüşür.

Ayrıca boşanma davası açılmamış olsa dahi, TMK md. 197 uyarınca birlikte yaşamaya ara verilmesi hâlinde de eş ve çocuklar için tedbir nafakası istenebilir.

Yoksulluk Nafakası (TMK md. 175)

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.

Bu tanımdaki her kelime bir şart taşır:

"Yoksulluğa düşecek olmak." Ölçüt, tarafın boşanmadan sonra kendi geliriyle asgari yaşam ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamayacağıdır. Yargıtay uygulamasında düzenli ve yeterli bir geliri bulunan taraf yoksul sayılmaz. Buna karşılık asgari ücret düzeyinde bir gelirin tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmayacağı yönünde yerleşik kararlar mevcuttur.

"Kusuru daha ağır olmamak." En sık yanlış bilinen nokta budur. Nafaka isteyen tarafın kusursuz olması gerekmez; yalnızca kusurunun diğer taraftan daha ağır olmaması yeterlidir. Eşit kusur hâlinde de yoksulluk nafakasına hükmedilebilir. Buna karşılık nafaka yükümlüsünün kusurlu olması aranmaz — kusursuz eş de nafaka ödemekle yükümlü tutulabilir.

"Malî gücü oranında." Nafaka, yükümlünün ödeme gücünü aşacak biçimde belirlenemez.

"Süresiz." Kanun metni süresiz ifadesini kullanır; nafaka, kaldırılmasını gerektiren bir sebep doğmadıkça devam eder. Süresiz yoksulluk nafakasının belirli bir süreyle sınırlandırılması yönündeki reform tartışmaları kamuoyunda uzun süredir devam etmekle birlikte, mevcut düzenleme yürürlüktedir.

Yoksulluk nafakası talebe bağlıdır; hâkim re'sen hükmedemez. Boşanma davasında talep edilmemişse, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir dava ile istenebilir.

İştirak Nafakası (TMK md. 182)

Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Bu katkıya iştirak nafakası denir.

İştirak nafakasının diğerlerinden ayrılan üç yönü vardır:

• Hâkim re'sen hükmeder. Talep edilmemiş olması sonucu değiştirmez.
• Feragat edilemez. Hak çocuğa aittir; velayet kendisinde olan eş bu haktan çocuk adına vazgeçemez. Anlaşmalı boşanma protokolüne konulan "nafaka talep etmiyorum" kaydı, eşin kendi yoksulluk nafakası bakımından geçerliyken çocuğun iştirak nafakası bakımından hüküm doğurmaz.
• Kusurdan bağımsızdır. Boşanmada kimin kusurlu olduğunun iştirak nafakasına etkisi yoktur.

İştirak nafakası kural olarak çocuk ergin olana kadar devam eder. Ergin olduğu hâlde eğitimi devam eden çocuk bakımından yükümlülük son bulmaz; bu defa TMK md. 328/2 uyarınca eğitim sona erinceye kadar sürer ve talep, çocuğun kendisi tarafından ileri sürülür.

Anlaşmalı boşanmada nafaka maddelerinin nasıl düzenleneceğini anlaşmalı boşanma protokolü örneği yazımızda madde madde ele aldık.

Yardım Nafakası (TMK md. 364)

Bu nafaka türü evlilikle veya boşanmayla ilgili değildir. Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu (anne, baba, büyükanne, büyükbaba), altsoyu (çocuk, torun) ve kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

Kardeşler bakımından ek bir şart aranır: kardeşin nafaka yükümlülüğü, ancak refah içinde bulunması hâlinde doğar.

Yardım nafakası davası, mirasçılıktaki sıra gözetilerek açılır. Uygulamada en sık görülen hâller, üniversite öğrenimine devam eden ve geliri bulunmayan çocuğun ebeveynine karşı açtığı davalar ile bakıma muhtaç yaşlı ebeveynin çocuklarına karşı açtığı davalardır. Görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?

En sık sorulan soru budur ve net bir cevabı vardır: kanunda nafaka hesabı için bir formül veya tarife yoktur. İnternette dolaşan "nafaka hesaplama tabloları" hukuki dayanaktan yoksundur.

Hâkim, TMK md. 4'teki hakkaniyet ilkesi çerçevesinde takdir yetkisini kullanır. Bu takdir boşlukta yapılmaz; mahkeme somut veri toplar:

• Ekonomik ve sosyal durum (ESD) araştırması. Tarafların yaşadığı yerin kolluğu aracılığıyla gelir, yaşam standardı ve aile durumu araştırılır.
• Kurum kayıtları. SGK kayıtları, banka hesap hareketleri, tapu ve araç kayıtları, vergi dairesi kayıtları celbedilir.
• Çocuğun ihtiyaçları. Yaşı, öğrenim durumu, okul giderleri, sağlık durumu ve özel ihtiyaçları.
• Yükümlünün yükleri. Bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler ve mevcut borçları.

Pratikte belirleyici olan şudur: iddia edilen değil, ispatlanabilen gelir. Kayıt dışı çalışan veya geliri düşük gösterilen bir yükümlü söz konusuysa, yaşam standardına ilişkin somut deliller (araç, taşınmaz, harcama kayıtları, tanık beyanları) dosyaya sunulmadıkça mahkeme resmî kayıtlardaki düşük geliri esas alır.

Talep edilmesi hâlinde kararda nafakanın her yıl otomatik olarak artırılacağı da hükme bağlanabilir (TMK md. 176/5, 330/3); uygulamada bu artış çoğunlukla TÜİK'in açıkladığı ÜFE/TÜFE oranına bağlanır. Bu kayıt, alacaklıyı her yıl yeniden dava açmaktan kurtardığı için önemlidir.

Nafaka Ne Kadar? 2026'da Miktar Neden Kişiye Göre Değişir

"Nafaka ne kadar?", "2026'da çocuk nafakası ne kadar?" veya "en düşük nafaka ne kadar?" sorularının dürüst cevabı şudur: Türk hukukunda nafaka için kanunla belirlenmiş bir tutar, asgari veya azami sınır, yüzde oranı ya da yıllık tarife yoktur. Kanun rakam değil ölçüt verir: yoksulluk nafakası yükümlünün malî gücü oranında (TMK md. 175), iştirak nafakası ebeveynin gücü oranında (TMK md. 182) belirlenir; çocuk nafakasında çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınır (TMK md. 330).

İnternette dolaşan rakamlar neden yanıltıcı? "2026 çocuk nafakası şu kadar TL" türündeki rakamlar genellikle tek bir dosyada verilmiş karardan, asgari ücretin belli bir oranından veya haber başlıklarından türetilir. Oysa aynı şehirde, aynı yaşta çocuğu olan iki ailede bile ebeveynlerin geliri, çocuğun okul ve sağlık giderleri ve alışılmış yaşam standardı farklı olduğundan mahkemenin takdir ettiği tutarlar birbirinden çok farklı olabilir. Başka bir dosyada verilen tutar sizin dosyanız için ölçü değildir. Asgari ücret de kanunda nafakanın ölçüsü olarak öngörülmemiştir; yalnızca tarafların gelirini gösteren verilerden biri olarak dosyaya yansıyabilir.

Miktarı fiilen ne belirler?

• Tarafların gelirleri ve malvarlığı. Maaş, kira geliri, ticari kazanç; SGK, banka, tapu ve araç kayıtları.
• Nafaka isteyen eşin kendi geliri. Yoksulluk nafakasında, talep eden eşin kendi geliriyle geçimini sağlayıp sağlayamayacağı.
• Yükümlünün diğer yükleri. Bakmakla yükümlü olduğu başka kişiler ve düzenli yükümlülükleri.
• Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları. Okul, servis, kurs, sağlık giderleri ve özel bakım gerektiren durumlar.
• Çocuk sayısı. İştirak nafakası uygulamada her çocuk için ayrı ayrı belirlenir.
• Sosyal ve ekonomik durum araştırması. Kolluk aracılığıyla yapılan araştırma ve tarafların yaşam standardına ilişkin deliller.
• Hakkaniyet. Hâkimin bütün bu verileri TMK md. 4 çerçevesinde birlikte değerlendirmesi.

Kendi durumunuzu nasıl değerlendirebilirsiniz? Bir avukatla görüşmeden önce şu bilgileri hazırlamanız değerlendirmeyi somutlaştırır: iki tarafın bilinen gelirleri ve çalışma durumu, çocuğun aylık düzenli giderleri ve bunları gösteren belgeler, karşı tarafın yaşam standardını gösteren bilgiler (araç, taşınmaz, harcama alışkanlıkları) ve varsa mevcut nafaka kararı. Bu veriler, dosyanın görüleceği mahkemenin uygulaması ve ispat imkânlarınızla birlikte değerlendirilerek talebin nasıl kurulacağı belirlenir. Bununla birlikte, mahkemenin takdir edeceği tutarı hiç kimse önceden kesin olarak söyleyemez.

Tutar sonradan değişebilir. Belirlenen nafaka sabit kalmak zorunda değildir. Tarafların malî durumu veya çocuğun ihtiyaçları değiştiğinde aşağıda anlatılan nafaka artırım davası açılabilir. Ayrıca talep hâlinde mahkemeden, nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğinin karara bağlanması istenebilir (TMK md. 176 ve 330).

Nafaka Artırım Davası

Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde, mahkeme nafaka miktarının artırılmasına veya azaltılmasına karar verebilir (TMK md. 176/4 ve çocuk bakımından md. 331).

Artırım davası için hak düşürücü bir süre yoktur; şartlar oluştuğunda her zaman açılabilir. Dava, nafaka alacaklısının yerleşim yeri aile mahkemesinde açılır (TMK md. 177).

Artırım talebini güçlendiren tipik olgular:

• Enflasyon karşısında nafakanın alım gücünü yitirmesi
• Çocuğun okula başlaması veya öğrenim kademesinin yükselmesi
• Çocuğun sağlık giderlerinin artması
• Yükümlünün gelirinde belirgin artış

Kararda otomatik artış oranı belirlenmişse, ayrıca artırım davası açmaya gerek kalmaz — ancak oranın ihtiyaçları karşılamadığı hâllerde yine dava açılabilir.

Nafakanın Kaldırılması

Yoksulluk nafakası iki hâlde kendiliğinden sona erer: alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü.

Üç hâlde ise mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK md. 176/3):

• Alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması
• Yoksulluğun ortadan kalkması (örneğin düzenli ve yeterli bir işe girilmesi)
• Haysiyetsiz hayat sürülmesi

Bu hâllerde nafaka kendiliğinden kesilmez; ödemeyi tek taraflı durdurmak, icra takibiyle ve tazyik hapsi riskiyle karşılaşmanıza yol açar. Kaldırma davası açılıp karar alınması gerekir.

İştirak nafakası bakımından ise çocuğun ergin olması ve öğreniminin sona ermesi yükümlülüğü sona erdirir.

Nafaka Ödenmezse Ne Olur?

Nafaka alacağının tahsili için iki yol birlikte kullanılabilir.

İcra takibi. Nafaka ilamı, ilamlı icraya konu edilir. Nafaka alacaklarının önemli bir ayrıcalığı vardır: maaş haczinde geçerli olan dörtte bir sınırı nafaka alacakları bakımından uygulanmaz. Birikmiş nafaka ve işleyecek nafaka için maaş üzerinde daha geniş kesinti yapılabilir. Maaş haczinin genel kurallarını maaş haczi rehberimizde, ilamlı takibin işleyişini ise ilamlı icra takibi yazımızda ele aldık.

Tazyik hapsi. İİK md. 344 uyarınca, nafakaya ilişkin kararın gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesince üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Bu bir ceza değil, zorlama tedbiridir: borçlu hapsin infazına başlandıktan sonra nafakayı öderse derhâl tahliye edilir.

Şikâyet hakkı süreye tabidir; fiilin öğrenilmesinden itibaren 3 ay ve her hâlde işlenmesinden itibaren 1 yıl içinde kullanılmalıdır. Ayrıca birikmiş nafaka alacakları 5 yıllık zamanaşımına tabidir.

Hukuki Destek

Nafaka dosyalarında sonucu belirleyen şey, hukuki argümandan çok ispattır. Karşı tarafın gerçek gelir düzeyi, çocuğun somut giderleri ve yoksulluk iddiasının maddi dayanağı dosyaya belgeyle konulamıyorsa, hâkimin takdiri kaçınılmaz olarak resmî kayıtlardaki rakamlar üzerinden şekillenir. Aynı şekilde, nafakanın kaldırılmasını gerektiren bir durum ortaya çıktığında ödemeyi tek taraflı kesmek yerine zamanında dava açmak, tazyik hapsi riskini ortadan kaldırır.

Av. Hasan Can Güler, aile hukuku alanında anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı dosyalarında danışmanlık ve dava temsili sunmaktadır. Aile hukuku hizmetlerimizin tamamını Bağcılar boşanma avukatı sayfamızda, büromuzun tüm çalışma alanlarını ise Bağcılar avukat ve İstoç hukuk büromuz sayfasında bulabilirsiniz. Dosyanızı değerlendirmek için konsültasyon talebi oluşturabilirsiniz. İstanbul'un diğer adliyelerinde görülecek davalar için İstanbul boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

İlgili hükümlerin güncel metnine 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu üzerinden mevzuat.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

2026'da çocuk nafakası ne kadar?

Kanunda 2026 yılı için belirlenmiş bir çocuk (iştirak) nafakası tutarı yoktur. Mahkeme her dosyada çocuğun ihtiyaçlarını, ana ve babanın hayat koşullarını ve ödeme güçlerini değerlendirerek miktarı ayrıca belirler (TMK md. 330). İnternette dolaşan "bir çocuk için nafaka şu kadar TL" türündeki rakamlar başka dosyalardan veya genellemelerden türetildiği için sizin dosyanızın sonucunu göstermez. Gerçekçi bir değerlendirme için gelir ve gider bilgilerinizle bir avukatla görüşmeniz gerekir.

En düşük nafaka miktarı var mı?

Hayır. Türk hukukunda nafaka için bir asgari (taban) veya azami (tavan) tutar öngörülmemiştir. Yoksulluk nafakası yükümlünün malî gücü oranında, iştirak nafakası ise ebeveynin gücü oranında belirlenir. Hangi tutarın uygun olduğuna, dosyadaki gelir ve ihtiyaç delillerine göre hâkim karar verir.

Nafaka asgari ücrete göre mi belirlenir?

Hayır. Kanunda nafakayı asgari ücrete veya onun belirli bir oranına bağlayan bir kural yoktur. Taraflardan birinin asgari ücretle çalışması, gelir durumunu gösteren verilerden biri olarak dikkate alınabilir; ancak mahkeme tutarı hakkaniyet ilkesi çerçevesinde, ekonomik ve sosyal durum araştırması ve resmî kayıtlar üzerinden takdir eder.

Nafaka nasıl hesaplanır?

Kanunda nafaka için bir hesaplama formülü veya tarife yoktur. Hâkim, TMK md. 4'teki hakkaniyet ilkesi çerçevesinde takdir yetkisini kullanır; tarafların ekonomik ve sosyal durum araştırması, SGK ve banka kayıtları, tapu ve araç kayıtları ile çocuğun yaşı ve giderleri esas alınır. İnternetteki "nafaka hesaplama" tablolarının hukuki bir dayanağı bulunmamaktadır.

Kusurlu eş nafaka alabilir mi?

Yoksulluk nafakası isteyen tarafın kusursuz olması gerekmez; kusurunun diğer taraftan daha ağır olmaması yeterlidir. Eşit kusur hâlinde de yoksulluk nafakasına hükmedilebilir. Çocuk için ödenen iştirak nafakası ise kusurdan tamamen bağımsızdır.

Yoksulluk nafakası gerçekten süresiz mi?

TMK md. 175 "süresiz" ifadesini kullanır ve nafaka, kaldırılmasını gerektiren bir sebep doğmadıkça devam eder. Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden; fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla sona erer.

Protokolde "nafaka istemiyorum" dersem çocuk nafakası da kalkar mı?

Hayır. Eş, kendi yoksulluk nafakası hakkından feragat edebilir. Ancak iştirak nafakası çocuğun hakkıdır; velayeti elinde bulunduran eş bu haktan çocuk adına vazgeçemez. Hâkim, protokolde yer almasa dahi çocuk için nafakaya re'sen hükmeder.

Nafaka artırım davası ne zaman açılabilir?

Tarafların malî durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde her zaman açılabilir; hak düşürücü bir süre yoktur. Dava, nafaka alacaklısının yerleşim yeri aile mahkemesinde açılır. Kararda yıllık otomatik artış oranı belirlenmişse ayrıca dava açmaya gerek kalmayabilir.

Nafaka ödemeyen kişi hapse girer mi?

İİK md. 344 uyarınca nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının icra ceza mahkemesine şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebilir. Bu bir ceza değil zorlama tedbiridir; borçlu nafakayı öderse derhâl tahliye edilir. Şikâyet, fiilin öğrenilmesinden itibaren 3 ay içinde yapılmalıdır.

Nafaka alacağında maaşın ne kadarı haczedilebilir?

Maaş haczinde geçerli olan dörtte bir sınırı, nafaka alacakları bakımından uygulanmaz. İşleyecek nafaka için maaştan doğrudan kesinti yapılabilir; birikmiş nafaka ve diğer alacaklar için ise kalan tutar üzerinden genel kurallara göre kesinti yapılır.

Boşanma davasında nafaka istemeyi unuttum, sonra isteyebilir miyim?

Yoksulluk nafakası talebe bağlıdır. Boşanma davasında istenmemişse, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir dava ile talep edilebilir. Bu süre geçtikten sonra yoksulluk nafakası istenemez. İştirak nafakası bakımından ise böyle bir sınır yoktur; çocuk için her zaman talep edilebilir.