Anlaşmalı Boşanma 2026: Şartları, Süreci, Ne Kadar Sürer ve Masraflar

Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın kendisi ve bütün sonuçları üzerinde uzlaştığı hâllerde başvurulan, kural olarak tek duruşmada karara bağlanan yoldur. Kolay görünmesinin sebebi, ispat yükünün ortadan kalkmasıdır: tanık dinlenmez, kusur tartışılmaz. Ancak kanunun aradığı şartlardan biri eksikse dava anlaşmalı olarak sonuçlanmaz ve süreç aylarca uzayabilir.

Bu yazı anlaşmalı boşanmanın süreç rehberidir: şartlar, dilekçenin nereye ve nasıl verileceği, duruşma günü, masraflar, süre ve kararın kesinleşmesi. Dilekçe ve protokol metinleri için ayrı şablon sayfalarımız var; burada onları tekrar etmeyeceğiz. Bakırköy Adliyesi'ndeki aile mahkemesi dosyalarını takip eden bir Bağcılar boşanma avukatı olarak gözlemimiz şu: anlaşmalı boşanmadaki gecikmelerin çoğu mahkemeden değil, eksik hazırlanmış protokolden ve yanlış planlanan duruşma katılımından kaynaklanıyor.

Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Anlaşmalı boşanma, TMK md. 166/3'te düzenlenen boşanma türüdür. Kanun, şartları gerçekleştiğinde evlilik birliğinin temelinden sarsılmış sayılacağını kabul eder. Yani eşlerin evliliğin neden bittiğini ispat etmesi gerekmez; boşanma iradesinin ve sonuçlar üzerindeki anlaşmanın hâkim önünde doğrulanması yeterlidir.

Çekişmeli boşanmadan temel farkı buradadır. Normalde TMK md. 184 uyarınca tarafların ikrarı hâkimi bağlamaz ve hâkim boşanma sebebini delillerle araştırır. TMK md. 166/3 ise anlaşmalı boşanmada bu kuralın uygulanmayacağını açıkça belirtir. Eşlerin anlaşamadığı durumlar için çekişmeli boşanma ve gerekli evraklar rehberimize, iki yolun genel akışı için boşanma davası nasıl açılır yazımıza bakabilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanma Şartları (TMK md. 166/3)

Kanunun aradığı şartlar dört başlıkta toplanır:

Son şart pratikte en çok sorun çıkaran şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya karar verilir. TMK md. 184 uyarınca boşanmanın fer'i sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz. Protokolde nelerin yer alması gerektiğini anlaşmalı boşanma protokolü örneği sayfamızda madde madde açıkladık.

1 Yıl Dolmadan Anlaşmalı Boşanma Olur mu?

Hayır. Bir yıllık süre kanunun açık şartıdır ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında bu süre dava tarihine göre değerlendirilir; dava açıldıktan sonra bir yılın dolması yeterli görülmez. Süre dolmadan boşanmak isteyen eşlerin önündeki yol, TMK md. 166/1 kapsamında çekişmeli dava açmaktır. Bu durumda eşler sonuçlar üzerinde uzlaşmış olsa bile hâkim boşanma sebebini delillerle araştırır; çünkü anlaşmalı boşanma şartları oluşmadığında tarafların ikrarı hâkimi bağlamaz.

Adım Adım Anlaşmalı Boşanma Süreci

1. Protokolün Hazırlanması

Süreç dilekçeden değil protokolden başlar. Protokolde velayet, kişisel ilişki (çocukla görüşme düzeni), iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, ev eşyası ve mal paylaşımı, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti gibi konular açık ve uygulanabilir şekilde yazılmalıdır. Nafakanın nasıl belirlendiğini nafaka türleri ve hesaplama, mal rejiminin tasfiyesini boşanmada mal paylaşımı, çocukla ilgili ölçütleri ise velayet davası rehberimizde bulabilirsiniz.

2. Dilekçenin Yazılması: Kim Yazar, Elle Yazılabilir mi?

Dilekçeyi eşler kendileri yazabilir veya avukata hazırlatabilir; kanunda avukatla temsil zorunluluğu yoktur. Dilekçenin bilgisayarla yazılması da zorunlu değildir, elle yazılmış bir dilekçe de sunulabilir. Önemli olan, HMK md. 119'da sayılan unsurları taşıması ve imzalı olmasıdır: mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, davanın konusu, vakıaların özeti, deliller, hukuki sebepler ve açık talep sonucu. Elle yazılan dilekçenin okunaklı olması, adliyede taranıp UYAP'a aktarılacağı için ayrıca önem taşır.

Dilekçe eşlerin birlikte imzaladığı müşterek bir dilekçe olabileceği gibi, bir eşin davacı, diğerinin davalı olarak gösterildiği bir dilekçe de olabilir. Hazır bir metin için anlaşmalı boşanma dilekçesi örneği sayfamızı kullanabilirsiniz.

3. Dilekçe Nereye ve Nasıl Verilir?

Yetkili mahkeme, TMK md. 168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar. Örneğin Bağcılar, Bahçelievler, Güngören, Esenler, Zeytinburnu ve Bakırköy'de oturanların davaları Bakırköy Adliyesi'nde görülür; adliyeye ulaşım ve birimler için Bakırköy Adliyesi rehberimize bakabilirsiniz.

Dilekçeyi iki yoldan verebilirsiniz:

• Adliyeye elden: Dilekçe ve ekleri, davalı sayısı kadar örnekle birlikte adliyedeki hukuk ön bürosuna (tevzi) verilir. Harç ve gider avansı hesaplanır, ödeme yapılır, dosya numaralı bir aile mahkemesine kaydedilir. HMK md. 118 uyarınca dava, dilekçenin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır.
• UYAP Vatandaş Portal üzerinden: Portala e-imza veya mobil imzayla giriş yaparak dava açabilir, dilekçe ve ekleri yükleyebilirsiniz. e-Devlet şifresiyle giriş yaptığınızda dosyalarınızı görüntüleyebilir, harç ve masraf ödeyebilirsiniz; ancak UYAP'ın kendi açıklamasına göre dava açma ve evrak gönderme işlemleri e-imza olmadan yapılamaz.

4. Harç ve Gider Avansının Ödenmesi

Harç ve gider avansı dava açılırken ödenir. Gider avansı dava şartıdır; eksik kalırsa mahkeme HMK md. 120 uyarınca tamamlanması için iki haftalık kesin süre verir. Güncel tutarları aşağıdaki masraflar bölümünde bulabilirsiniz.

5. Tebligat ve Duruşma Gününün Belirlenmesi

Bir eş davacı, diğeri davalı ise dilekçe davalı eşe tebliğ edilir; davalı eş davayı kabul ettiğini bildiren bir cevap dilekçesi verebilir. Dosya tamamlandığında mahkeme iki eşi duruşmaya çağırır. Duruşma gününün ne zaman verileceği kanunda sabit bir süreye bağlanmamıştır ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Tebligat bilinen adresinize, burada yapılamazsa adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinize; avukatla takip ediliyorsa avukatınızın elektronik tebligat adresine yapılır. Bu nedenle adres kaydınızın güncel olması önemlidir.

Duruşma Günü Ne Olur?

Anlaşmalı boşanma duruşması kısa sürer ama atlanamaz. TMK md. 166/3, hâkimin tarafları bizzat dinlemesini şart koşar; bu nedenle iki eşin de duruşmada hazır olması gerekir. Avukatınız duruşmaya sizinle birlikte katılabilir, ancak boşanma iradenizi sizin yerinize açıklayamaz.

Uygulamada hâkim genellikle şu hususları sorar:

• Evlilik birliğinin devamının mümkün olup olmadığını ve boşanmayı kendi özgür iradenizle isteyip istemediğinizi
• Protokolü okuyup anladığınızı ve imzanın size ait olduğunu
• Protokoldeki her maddeyi (özellikle velayet, kişisel ilişki ve nafaka) aynen kabul edip etmediğinizi

Hâkim bir maddeyi, örneğin çocuğun yararına uygun bulmadığı bir görüşme düzenini değiştirmeyi önerebilir. İki eş değişikliği kabul ederse beyanlar tutanağa geçirilir ve hüküm aynı duruşmada açıklanabilir. Taraflardan birinin talebi üzerine hâkim, TMK md. 184 uyarınca duruşmanın gizli yapılmasına da karar verebilir.

Eşlerden biri yurt dışında veya başka bir şehirdeyse bu durum dava açılmadan önce planlanmalıdır. HMK md. 149 ses ve görüntü aktarımıyla duruşmaya katılım talebine imkân tanır; ancak kararı mahkeme verir. Tarafın başka bir mahkeme aracılığıyla (istinabe yoluyla) dinlenmesi ise öğretide anlaşmalı boşanmanın bizzat dinleme şartıyla bağdaşmaz kabul edilir. En güvenli yol, iki eşin de katılabileceği bir duruşma planlamaktır.

Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?

Dürüst cevap şu: kanunda anlaşmalı boşanma için sabit bir süre yoktur. Süreyi en çok, mahkemenin duruşma için verdiği tarih belirler; bu da adliyeden adliyeye ve dönemden döneme değişir. Kanunla belirlenmiş süreler ise şöyle:

Ayrıca her yıl 20 Temmuz–31 Ağustos arasındaki adli tatilde boşanma davalarına kural olarak bakılmaz (HMK md. 102–103). Bu dönemde dava açılabilir ve tebligat yapılabilir, ancak duruşma çoğunlukla Eylül'den sonrasına kalır. Protokol eksiksizse ve iki eş duruşmaya katılırsa anlaşmalı boşanma genellikle aylarla ölçülür; çekişmeli boşanmadaki gibi yıllara yayılmaz.

Anlaşmalı Boşanma Masrafları 2026

Aşağıdaki tutarlar, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ekindeki tarife ile 28 Ekim 2025 tarihli HMK Gider Avansı Tarifesi'ne dayanır.

Tebligat ücreti PTT tarifesine göre belirlendiğinden toplam gider avansı dosyadaki taraf sayısına göre değişir; kesin tutar dava açılırken ön büroda veya UYAP'ta hesaplanır. Yargılama giderlerini ödeme gücü bulunmayanlar, HMK md. 334 ve devamı uyarınca mahkemeden adli yardım talep edebilir.

Avukatsız Anlaşmalı Boşanma Mümkün mü?

Evet, mümkündür. Eşler dilekçeyi kendileri yazabilir, davayı kendileri açabilir ve duruşmaya kendileri katılabilir. Ancak avukatsız dosyalarda en sık karşılaştığımız sorunlar şunlardır:

• Protokolde iştirak nafakasının artış yöntemi, ödeme günü veya kişisel ilişki saatlerinin belirsiz bırakılması; bu durum kararın ileride icrasını zorlaştırır.
• Mal paylaşımının "anlaştık" gibi genel bir cümleyle geçiştirilmesi ve boşanmadan sonra yeni bir uyuşmazlık doğması.
• Yetkili mahkemenin yanlış seçilmesi veya ekler eksik olduğu için duruşmanın ertelenmesi.

Avukatla takip edilen bir davada vekâletnamede boşanma davası açma yetkisinin açıkça yazılması gerekir; HMK md. 74 uyarınca kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalar ancak açık yetkiyle açılıp takip edilebilir.

Çekişmeli Davadan Anlaşmalı Boşanmaya Geçiş

Çekişmeli olarak açılmış bir dava, yargılama sürerken anlaşmalı boşanmaya dönüşebilir. TMK md. 166/3, bir eşin diğerinin davasını kabul etmesini de anlaşmalı boşanma yolu olarak sayar. Geçişin şartları şunlardır:

1. Evlilik, davanın açıldığı tarihte en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
2. Davalı eş davayı kabul etmeli ve taraflar imzalı bir protokol sunmalıdır.
3. Hâkim iki eşi de bizzat dinlemeli ve protokolü uygun bulmalıdır.

Bu şartlar gerçekleşirse tanık dinlenmesine ve kusur tartışmasına gerek kalmaz; dava çoğu zaman bir sonraki duruşmada sonuçlanır. Çekişmeli dilekçenin hangi unsurları içerdiğini merak ediyorsanız çekişmeli boşanma dilekçesi örneği sayfamıza bakabilirsiniz.

Karar Sonrası: Kesinleşme ve Nüfusa İşlenme

Hüküm duruşmada açıklandığı anda boşanmış olmazsınız. Boşanma, karar kesinleştiğinde hüküm doğurur. HMK md. 350 ve 367 uyarınca aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez; protokoldeki nafaka ve tazminat hükümleri de bu kurala tabidir.

• Gerekçeli karar ve tebliğ: Gerekçeli karar yazılır ve taraflara tebliğ edilir.
• İstinaf süresi: Tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulmazsa karar kesinleşir.
• İstinaftan feragat: HMK md. 349 uyarınca taraflar, karar kendilerine tebliğ edilmeden önce istinaf hakkından feragat edemez. Tebliğden sonra iki eşin de feragat dilekçesi vermesi, iki haftalık sürenin beklenmeden kesinleşme şerhi verilmesini sağlayabilir.
• Nüfus kaydı: Kesinleşen karar mahkemece nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hâliniz güncellenir. Kaydın işlenip işlenmediğini e-Devlet üzerinden alacağınız nüfus kayıt örneğinden kontrol edebilirsiniz.

Karar kesinleşinceye kadar dikkat edilmesi gereken bir nokta daha vardır: Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımına göre eşler, anlaşmalı boşanma kararı kesinleşinceye kadar anlaşmadan dönebilir. Bu durumda dava çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder.

Kesinleşmenin başka sonuçları da vardır. Kadın için TMK md. 132'deki 300 günlük bekleme süresi kararın kesinleştiği tarihten başlar; kadının önceki evlilikten gebe olmadığı anlaşılırsa mahkeme bu süreyi kaldırır. Boşanan kadın TMK md. 173 uyarınca evlenmeden önceki soyadını yeniden alır; eşinin soyadını kullanmakta menfaati olduğunu ve bunun eşine zarar vermeyeceğini ispatlarsa hâkimden izin isteyebilir. Boşanan eşler birbirinin yasal mirasçısı olamaz (TMK md. 181). Protokolde düzenlenmemiş, boşanmadan doğan tazminat ve nafaka talepleri için TMK md. 178'deki bir yıllık zamanaşımı süresi, kararın kesinleşmesinden itibaren işler.

Hukuki Destek

Anlaşmalı boşanmada hâkimin denetimi iki noktada yoğunlaşır: eşlerin serbest iradesi ve protokolün, özellikle çocuklar bakımından uygunluğu. Protokolde belirsiz bırakılan bir madde duruşmanın ertelenmesine yol açabilir; daha da önemlisi, karar kesinleştikten sonra uygulanamayan bir hükme dönüşebilir. Bu nedenle sürecin dilekçeden önce, protokolün yazıldığı aşamada ele alınması gerekir.

Av. Hasan Can Güler, anlaşmalı boşanma dosyalarında protokol ve dilekçenin hazırlanmasından duruşmaya katılıma ve kararın kesinleştirilmesine kadar süreci takip eder. Aile hukuku alanındaki hizmetlerimizin ayrıntısı için Bağcılar boşanma avukatı sayfamızı inceleyebilir, iletişim sayfamızdan görüşme talebi oluşturabilirsiniz. İstanbul'un diğer adliyelerinde görülecek davalar için İstanbul boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Güncel mevzuat metinleri için: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 492 sayılı Harçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr).

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma şartları nelerdir?

TMK md. 166/3 uyarınca evliliğin dava tarihinde en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi, hâkimin iki eşi bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin anlaşmayı uygun bulması gerekir.

Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?

Kanunda sabit bir süre yoktur. Süreyi en çok mahkemenin duruşma için verdiği tarih belirler. Duruşmadan sonra gerekçeli kararın yazılması, tebliğ ve tebliğden itibaren iki haftalık istinaf süresi beklenir; bu süre dolduğunda veya tebliğden sonra iki eş istinaftan feragat ettiğinde karar kesinleşir. Protokol eksiksizse süreç genellikle aylarla ölçülür.

Anlaşmalı boşanma dilekçesi nereye verilir?

Eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerin Aile Mahkemesi'ne verilir. Dilekçe adliyedeki hukuk ön bürosuna elden teslim edilebilir ya da e-imza veya mobil imzayla UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderilebilir. Bağcılar ve çevre ilçelerde oturanların davaları Bakırköy Adliyesi'nde görülür.

Anlaşmalı boşanma dilekçesi elle yazılabilir mi?

Evet. Kanunda dilekçenin bilgisayarla yazılması zorunluluğu yoktur. Dilekçenin HMK md. 119'daki unsurları (mahkeme, taraflar, konu, açıklamalar, deliller, hukuki sebepler, talep sonucu) taşıması, okunaklı olması ve imzalanması yeterlidir. Protokol ve diğer ekler dilekçeye eklenmelidir.

Duruşmaya iki eşin de katılması zorunlu mu?

Evet. TMK md. 166/3 hâkimin tarafları bizzat dinlemesini şart koşar; boşanma iradesi avukat aracılığıyla açıklanamaz. Eşlerden biri duruşmaya gelemezse o duruşmada anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Yurt dışındaki bir eş için ses ve görüntü aktarımıyla katılım talep edilebilir, ancak kabulü mahkemenin takdirindedir.

1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma olur mu?

Olmaz. Bir yıllık süre dava tarihinde dolmuş olmalıdır. Süre dolmadan boşanmak isteyen eşler çekişmeli dava açabilir; ancak bu durumda eşler anlaşmış olsa bile hâkim boşanma sebebini delillerle araştırır, çünkü tarafların ikrarı hâkimi bağlamaz.

Avukatsız anlaşmalı boşanma yapılabilir mi?

Evet, avukatla temsil zorunlu değildir. Eşler dilekçeyi kendileri hazırlayıp davayı açabilir. Ancak protokoldeki belirsiz nafaka, velayet veya mal paylaşımı maddeleri hem duruşmanın ertelenmesine hem de boşanmadan sonra yeni uyuşmazlıklara yol açabildiği için, özellikle çocuk veya ortak mal varlığı bulunan dosyalarda hukuki destek almak riski azaltır.

Anlaşmalı boşanma kararı ne zaman nüfusa işlenir?

Karar kesinleştikten sonra. Kesinleşme şerhi verilen karar mahkemece nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hâl kaydı güncellenir. Boşanma tarihi olarak kararın kesinleştiği tarih esas alınır. Kaydın işlenip işlenmediğini e-Devlet üzerinden alınan nüfus kayıt örneğinden kontrol edebilirsiniz.